1
3
5
1
3
5
★
2
4
6
2
4
6

HIGHWAY

The Road to the Roundabout

Het Spel

Highway is een bordspel voor twee, drie of vier spelers. Vanuit de hoeken van het bord bouwen de spelers elk een weg naar de rotonde in het midden van het bord. De speler die als eerste het middelpunt van de rotonde bereikt, wint het spel.

Elke speler heeft dobbelstenen in een eigen kleur. Wit en Groen gooien oneven getallen (1, 3, 5), Blauw en Geel gooien even getallen (2, 4, 6). Alle spelers gooien met gewone dobbelstenen van 1 tot 6 — de truc zit hem in welke waarde je wanneer gebruikt.

Het systeem controleert of een zet geldig is. Ongeldige zetten kosten de beurt.

Plaveien

Elke speler plaveit de eigen weg door dobbelstenen in de juiste volgorde te plaatsen:

1→ 3→ 5→ 1→ 3→ 5→ Wit (oneven)
2→ 4→ 6→ 2→ 4→ 6→ Blauw (even)

Wit begint met een 1 en vervolgt met 3, 5, 1, 3, 5, enzovoort. Blauw begint met een 2 en vervolgt met 4, 6, 2, 4, 6, enzovoort.

De eigen weg heeft altijd voorrang. Als de gegooide waarde gelijk is aan wat de eigen weg vraagt, moet die steen op de eigen weg worden geplaatst. Pas als de gegooide waarde niet nodig is voor de eigen weg, mag hij elders worden ingezet.

Gooit u met één van uw twee stenen precies de waarde die uw eigen weg vraagt, dan bent u verplicht díé steen op de eigen weg te leggen. Probeert u in zo'n geval toch de andere steen elders in te zetten (als blokkade of op de brug), dan kost u dat de beurt.

Per beurt gooit elke speler twee dobbelstenen en kiest welke hij gebruikt. De andere steen kan worden opgeslagen in de dobbelsteenpool (één steen per speler, blijft bewaard tot de volgende beurt, de steen die gebruikt is mag niet alsnog worden opgeslagen).

Blokkeren & Deblokkeren

Een speler kan de weg van de tegenstander blokkeren door een steen te plaatsen waarvan de waarde, opgeteld bij de laatste steen van de tegenstander, een geldige volgende waarde oplevert. Dus bij wit kan de 1 geblokkeerd worden door een blauwe 2. Bij blauw kan een 4 geblokkeerd worden door een witte 5.

Voorbeeld — Blauw blokkeert Wit

Wit heeft net een 3 geplaatst. Blauw gooit een 4 die niet nodig is op de eigen blauwe weg. Blauw plaatst de 4 als blokkade: na de 3 hoort normaal een 5. De blauwe 4 + een witte 1= 5! Deblokkeren werkt dus zo: de geblokkeerde moet een getal gooien zodat blokkade + dat getal (hier een 1) gelijk is aan de volgende waarde in hun reeks.

1 3 4 ← blokkade

Wit moet nu een 1 gooien want 4 + 1 = 5 (de volgende witte steen). Daarna kan Wit verder met 5, 1, 3, 5…

Voorbeeld — Blokkeren na een 2
2 4 6 2 3 ← witte blokkade na blauwe 2

3 + 1 = 4, de volgende blauwe steen. Blauw moet dus een 1 gooien om door te kunnen.

Een blokkade mag niet worden geplaatst als de gebruikte steen nodig is voor de eigen weg. Overtreding hiervan kost de beurt.

Reclaim

Een speler kan vóór het gooien een eigen blokkadesteen terughalen van de weg van de tegenstander. Dit heet reclaim en kost de beurt. Op de plek van de blokkade ontstaat een gat in de weg van de tegenstander.

De teruggehaalde steen wordt alleen geplaatst op de eigen weg als die waarde precies nodig is. Is dat niet zo, dan is de steen verloren en gaat de beurt verloren.

Een blokkadesteen blijft reclaimbaar, ook nadat de tegenstander al heeft gedeblokkeerd. Liggen er meerdere eigen blokkadestenen op de weg van de tegenstander, dan wordt altijd de oudste teruggehaald.

Gaten Repareren

Wanneer er een gat in de weg ontstaat (door een reclaim), moet de speler het gat repareren voordat de weg verder geplaveid kan worden.

De reparatiesteen heeft dezelfde waarde als de steen die het gat veroorzaakte. Na de reparatie kan de blokkade die nog aanwezig is worden gedeblokkeerd (zie Blokkeren).

Een reparatiesteen telt als één volledige stap in de reeks: hij vervangt de stap die de blokkade indepte. Stond er bijvoorbeeld een blauwe 2 als blokkade vóór een witte 3-stap, dan is na reparatie met een witte 2 die stap voltooid — de volgende steen is meteen de 5 (er komt dus géén extra 1 meer bij). Was de veroorzaker een 6, dan geldt de 7-uitzondering: de reeks begint opnieuw. Het gat toont ter illustratie de benodigde waarde.

Voorbeeld — Gat repareren na reclaim van een blauwe 4
1 3 GAT 1 ← gat na reclaim van b4

Wit moet een 4 gooien om het gat te repareren (want daar stond een blauwe 4). Na de reparatie:

1 3 4 1 ← gerepareerd (4+1=5, volgende is 1)

Zijn er meerdere gaten tegelijk, dan wordt elk gat op zijn beurt gerepareerd. De speler kan ondertussen wel de weg van de tegenstander blokkeren, maar de eigen weg blijft geblokkeerd totdat alle gaten zijn gedicht.

De 7-Uitzondering

Speciale regel: Wanneer de laatste steen op een weg een 6 is, kan de tegenstander die weg blokkeren met een 1.

De speler wiens weg geblokkeerd is, kan deblokkeren met een 1 (want 1 + 1 = 2, de volgende waarde in de even reeks). De volgorde op de weg ziet er dan zo uit:

Voorbeeld — Blokkade na een 6 (even speler)
2 4 6 1 1 4 6 2 ← w1 blokkeert, b1 deblokkeert (1+1=2)
Voorbeeld — Blokkade na een 5 (oneven speler)
1 3 5 6 1 3 5 1 ← b6 blokkeert, w1 deblokkeert (6+1[=7]=1)

Wordt de blokkade weggehaald via reclaim, dan ontstaat een gat. Het gat wordt gerepareerd met een 1. Daarna staat de deblokkadesteen (1) er nog steeds. Samen: 1 + 1 = 2 → de reeks reset naar het begin (de volgende steen is 3 voor oneven, 4 voor even).

Voorbeeld — Na reclaim en reparatie (7-uitzondering)
1 3 5 6 ← reparatie van gap met witte 6 (gapVal=6) 1 ← deblokkade (6+1=[7]=1 → reset) 3 5 1 ← verder

De Brug

Op elke weg ligt een brug. De brug neemt één positie in op de weg en is normaal gesproken gewoon te passeren. De tegenstander kan de brug echter blokkeren.

Blokkeren van de brug gaat in drie stappen, exact in volgorde:

Wit blokkeert Blauw: o2 (boven de brug) → o6 (onder de brug) → o4 (op de brug zelf)
Blauw blokkeert Wit: e1 (boven de brug) → e5 (onder de brug) → e3 (op de brug zelf)

De eerste twee stenen staan onder en boven de brug (dwars op de rijrichting). Pas als beide flankstenen geplaatst zijn, mag de middelste steen op de brug worden gezet. Tot die tijd is de brug nog vrij te passeren.

Brugblokkade is pas toegestaan nadat de tegenstander de negende steen vóór de brug heeft gepasseerd (het bord geeft dit aan).

Brug open
BR
Brug geblokkeerd (door Blauw op Witte brug)
1
3
5

Na een volledige blokkade moet de weggebruiker een omleiding nemen: twee stenen dwars op de rijrichting, twee stappen langs de brug en weer terug naar de weg. Op de omleiding gelden de gewone spelregels. De tegenstander mag de omleiding niet blokkeren, maar deblokkeren op de omleiding mag wel.

Dobbelsteenpool

Na het gooien kan een speler de niet gebruikte dobbelsteen opslaan in de pool. De opgeslagen steen blijft bewaard tot de volgende beurt. Het opslaan zonder een steen te plaatsen beëindigt de beurt onmiddellijk.

De pool kan maximaal één steen bevatten. Een nieuwe steen opslaan vervangt de vorige.

De poolsteen kan net als een geworpen steen worden ingezet: op de eigen weg, als blokkade, of op de brug. De eigen-weg-prioriteit geldt ook voor de poolsteen: staat de poolwaarde gelijk aan wat de eigen weg vraagt, dan mag de poolsteen niet elders worden ingezet.

Let op: Opslaan van een steen eindigt de beurt meteen. De andere geworpen steen is dan verloren.

Winnen

Het spel is gewonnen door de speler die als eerste het middelpunt van de rotonde bereikt.

De rotonde telt als onderdeel van de weg. Normale spelregels gelden ook hier.

Rijstroken op de Rotonde

Met twee spelers kiest wie de rotonde op rijdt een rijstrook: direct naar beneden via de buitenste kolom naar het middelpunt, óf één stap opzij en dan via de middelste kolom omlaag. Beide routes zijn even lang — de keuze kost geen tempo.

De middelste rijstrook kan maar door één speler worden gebruikt. Wie als tweede de rotonde op komt terwijl de tegenstander in de middelste strook rijdt, moet de buitenste strook nemen. Zo kunnen de spelers elkaar op de rotonde nooit in de weg staan.

Let op: de keuze voor een rijstrook is definitief — wie een stap opzij zet, moet daarna via het midden naar het middelpunt.

Met drie of vier spelers is er geen strookkeuze: elke speler volgt een vaste route over de rotonde naar het middelpunt. Die routes kruisen elkaar niet — de spelers kunnen elkaar op de rotonde nooit blokkeren.

Drie of Vier Spelers

Bij drie of vier spelers speelt iedereen voor zichzelf (free-for-all): de eerste speler die het middelpunt van de rotonde bereikt, wint. Er zijn geen teams.

Groen start linksonder en speelt oneven (1, 3, 5), net als Wit. Geel start rechtsonder en speelt even (2, 4, 6), net als Blauw. De beurt gaat met de klok mee: Wit → Blauw → Groen → Geel.

Omdat een blokkade altijd de tegengestelde pariteit vraagt (laatste steen + 1), kunnen Wit en Groen elkaar nooit blokkeren — en Blauw en Geel evenmin. Elke speler kan dus door twee tegenstanders worden geblokkeerd en kan zelf ook twee tegenstanders blokkeren. De brugregels gelden voor iedereen: elke speler heeft een eigen brug die door de tegenstanders kan worden dichtgezet.